Verband tussen suiker en kanker ontdekt

Het volgende artikel komt uit de uitgave van OncoZorg en is gepubliceerd op 20-10-2017. Gelukkig is het eindelijk ook 'wetenschappelijk' aangetoond! Kankerpatiënten kunnen het best zo min mogelijk suiker eten. Want suiker zorgt ervoor dat tumoren sneller groeien. Dat blijkt uit onderzoek uitgevoerd door de Katholieke Universiteit Leuven. Negen jaar is gewerkt aan het onderzoek onder leiding van hoogleraar celbiologie Johan Thevelein. Volgens hem was al langer bekend dat kankercellen suiker op een andere manier afbreken. Nu is aangetoond dat suiker ervoor zorgt dat kankercellen sneller groeien. "Kankercellen breken suiker sneller af en zetten dit om in melkzuur in plaats van koolstofdioxide. Tientallen jaren is onduidelijk gebleven of die versnelde afbraak komt doordat cellen veranderen in kankercellen - een gevolg - of dat dit proces juist kankercellen veroorzaakt." Dit laatste blijkt nu het geval, volgens Thevelein: "Hoe sneller de suiker afgebroken wordt, hoe agressiever de kanker. Een tussenstof in de afbraak van suiker naar melkzuur activeert een kankerverwekkend proteïne."
Suiker verbieden? Deze ontdekking betekent niet dat mensen die veel suiker eten een verhoogde kans op kanker hebben. "Dat is een ander verhaal", zegt Thevelein. "Elke cel heeft suiker nodig en gezonde cellen hebben een zeer goed controlesysteem om die suiker op een correctie manier af te breken met zuurstof om er CO2 van te maken." Patiënten krijgen nu vaak het advies om extra veel te eten, om bijvoorbeeld vermagering tegen te gaan of om aan te sterken voor een operatie. Ze krijgen dan speciale drink- of yoghurtvoeding met heel veel suiker. Dat is dus potentieel gevaarlijk volgens Thevelein: "Glucose wordt zeer snel opgenomen en geeft een snelle boost aan je energie. Maar er zijn ook andere suikers zoals het zetmeel dat in aardappelen zit of de melksuiker die in melk aanwezig is. Dat zijn suikers die traag opgenomen worden en dus ook in die kankercellen geen boost zullen geven aan die kankerverwekkende proteïnes. Het lijkt mij veiliger als men zou kunnen overschakelen naar dat soort suikers."
Warburg-effect Uitgangspunt van het onderzoeksproject, dat al in 2008 is gestart, was het Warburg-effect, waarbij tumoren veel meer suikers in lactaat omzetten in vergelijking met gezond weefsel. Als een van de opvallendste eigenschappen van kankercellen, was dit fenomeen al uitvoerig bestudeerd en zelfs ingezet om onder meer hersentumoren op te sporen. Maar tot nu toe was het onduidelijk of het louter om een symptoom gaat, of om een eigenschap die kanker stimuleert. Suiker stimuleert woekering Terwijl eerder onderzoek naar het metabolisme van kankercellen vooral de vele afwijkingen in kaart bracht, schept deze studie voor het eerst helderheid over de oorzaken in het afwijkende metabolisme van woekerende kankercellen. “De hyperactieve suikerconsumptie van kankercellen creëert een vicieuze cirkel, die de woekering verder in de hand werkt", aldus Prof. Johan Thevelein (VIB-KU Leuven), "Zo verklaren we de correlatie tussen de agressiviteit van een tumor en de sterkte van het Warburg-effect. En de link tussen suiker en kanker heeft verstrekkende gevolgen. Verder onderzoek in dit verband kan nu veel gerichter worden uitgevoerd." Gist als doorslaggevend modelorganisme Essentieel voor de ontdekking was onderzoek op gistcellen. Die hebben namelijk dezelfde 'Ras-proteïnen', eiwitten die in gemuteerde vorm kanker kunnen veroorzaken en zeer veel voorkomen in tumoren. Het onderzoeksteam nam meer bepaald de connectie tussen de Ras-activiteit en het suikermetabolisme in gist onder de loep. “In die gistcellen zagen we hoe de suikerafbraak via het intermediair fructose-1,6-bisfosfaat gekoppeld is aan de activatie van Ras-eiwitten, die de vermenigvuldiging van zowel gist- als kankercellen stimuleren. Opvallend is dat dit mechanisme geconserveerd is doorheen de lange evolutie van gistcel naar mens. Het voordeel was dat we geen last hadden van bijkomende regulatiemechanismen van zoogdiercellen, die de cruciale onderliggende mechanismen verhullen. Zo konden we heel doelgericht deze doorbraak bij gistcellen waarmaken en de conservering bij zoogdiercellen bevestigen. De bevindingen zijn echter onvoldoende om de primaire oorzaak van het Warburg effect te identificeren. Vervolgonderzoek zal moeten uitwijzen of ook dit mechanisme geconserveerd is in gistcellen.” De nieuwe wetenschappelijke hypothese waartoe dit onderzoek in gist- en zoogdiercellen geleid heeft, is zeer waardevol. Echter, de volgende stap is om uit te zoeken of deze resultaten ook van toepassing zijn bij patiënten. Hiervoor moeten klinische studies met oncologen opgestart worden. Pas als deze resultaten gekend zijn, kunnen er uitspraken gedaan worden over mogelijke gevolgen voor kankerbehandelingen en aangepaste diëten. Nuancering De nieuwe wetenschappelijke hypothese waartoe dit onderzoek in gist- en zoogdiercellen geleid heeft, is zeer waardevol. Echter, de volgende stap is om uit te zoeken of deze resultaten ook van toepassing zijn bij patiënten. Hiervoor moeten klinische studies met oncologen opgestart worden. Pas als deze resultaten gekend zijn, kunnen er uitspraken gedaan worden over mogelijke gevolgen voor kankerbehandelingen en aangepaste diëten. Publicatie Fructose-1,6-bisphosphate couples glycolytic flux to activation of Ras, Peeters, Van Leemputte, Fischer et al., Nature Communicatons 2017
       

Comments are closed.